Пра меры супрацьдзеяння экстрэмізму і тэрарызму, рэабілітацыі нацызму. АДКАЗНАСЦЬ ЗА РЭГІСТРАЦЫЮ НА ІНТЭРНЭТ РЭСУРСАХ, ПРЫЗНАНЫХ ЭКСТРЭМІСТКІМІ І РАСПАЎСЮД ЭКСТРЭМІСЦКІХ МАТЭРЫЯЛАЎ У ГЛАБАЛЬНАЙ СЕТКІ ІНТЭРНЭТ
У аснову дзяржаўнай палітыкі і ідэалогіі Рэспублікі Беларусь закладзены шэраг пастулатаў і напрамкаў, якія вызначаюць функцыянаванне дзяржавы ў цэлым, у т.л. накіраваных на супрацьдзеянне экстрэмізму і тэрарызму, недапушчальнасць рэабілітацыі нацызму.
Указаныя вектары дзейнасці дзяржаўных органаў і арганізацый урэгуляваны на заканадаўчым узроўні:
- Закон ад 04.01.2007 №203-З «Аб супрацьдзеянні экстрэмізму» (у рэдакцыі ад 14.05.2021);
- Закон ад 03.01.2002 №77-З «Аб барацьбе з тэрарызмам» (у рэдакцыі ад 18.05.2022);
- Закон ад 14.05.2021 №103-З «Аб недапушчэнні рэабілітацыі нацызму»;
- пастанова Савета Міністраў Рэспублікі Беларусь ад 12.10.2021 №575 “Аб мерах супрацьдзеяння экстрэмізму і рэабілітацыі нацызму”).
Аб супрацьдзеянні экстрэмізму
Законам “Аб супрацьдзеянні экстрэмізму” вызначаны асноўныя тэрміны, у прыватнасці, раскрыты паняцці экстрэмізму, экстрэмісцкіх матэрыялаў, арганізацый і фарміраванняў, сімволікі і атрыбутыкі, фінансавання экстрэмісцкай дзейнасці. Таксама вызначаны меры супрацьдзеяння экстрэмізму.
Экстрэмізм (экстрэмісцкая дзейнасць) – дзейнасць грамадзян Рэспублікі Беларусь, замежных грамадзян або асоб без грамадзянства або палітычных партый, прафесійных саюзаў, іншых грамадскіх аб’яднанняў, рэлігійных і іншых арганізацый, у тым ліку замежных або міжнародных арганізацый або іх прадстаўніцтваў, фарміраванняў і індывідуальных прадпрымальнікаў па планаванні , арганізацыі, падрыхтоўцы і здзяйсненні замахаў на незалежнасць, тэрытарыяльную цэласнасць, суверэнітэт, асновы канстытуцыйнага ладу, грамадскую бяспеку.
Даведачна. Можа ажыццяўляцца шляхам: - гвалтоўнай змены канстытуцыйнага ладу і (або) тэрытарыяльнай цэласнасці Рэспублікі Беларусь;
- захопу або ўтрымання дзяржаўнай улады неканстытуцыйным шляхам;
- стварэння экстрэмісцкага фарміравання або ўдзелу ў экстрэмісцкім фарміраванні;
- садзейнічання ажыццяўленню экстрэмісцкай дзейнасці, праходжання навучання або іншай падрыхтоўкі для ўдзелу ў такой дзейнасці;
- распаўсюджвання ў гэтых мэтах заведама ілжывых звестак аб палітычным, эканамічным, сацыяльным, ваенным або міжнародным становішчы Рэспублікі Беларусь, прававым становішчы грамадзян у Рэспубліцы Беларусь, якія дыскрэдытуюць Рэспубліку Беларусь;
- абразы ў гэтых мэтах прадстаўніка ўлады ў сувязі з выкананнем ім службовых абавязкаў, дыскрэдытацыі органаў дзяржаўнай улады і кіравання;
- стварэння ў гэтых мэтах незаконнага ўзброенага фармавання;
- ажыццяўлення тэрарыстычнай дзейнасці;
- распальвання расавай, нацыянальнай, рэлігійнай ці іншай сацыяльнай варожасці ці варожасці, палітычнай ці ідэалагічнай варожасці, варожасці ці варожасці ў дачыненні да якой-небудзь сацыяльнай групы, у тым ліку здзяйснення ў названых мэтах супрацьпраўных дзеянняў супраць грамадскага парадку і грамадскай маральнасці, парадку кіравання, жыцця і здароўя, асабістай свабоды, гонару і годнасці асобы, маёмасці;
- арганізацыі і ажыццяўлення масавых беспарадкаў, актаў вандалізму, спалучаных з пашкоджаннем або знішчэннем маёмасці, захопу будынкаў і збудаванняў, іншых дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак, або актыўнага ўдзелу ў іх па матывах расавай, нацыянальнай, рэлігійнай або іншай сацыяльнай варожасці або варожасці, палітычнай або ідэалагічнай варожасці, варожасці або варожасці ў адносінах да якой-небудзь сацыяльнай групы;
- учынення ў гэтых мэтах незаконных дзеянняў у адносінах да зброі, боепрыпасаў, выбуховых рэчываў;
- прапаганды выключнасці, перавагі або непаўнавартаснасці грамадзян па прыкмеце іх сацыяльнай, расавай, нацыянальнай, рэлігійнай або моўнай прыналежнасці;
- распаўсюджвання экстрэмісцкіх матэрыялаў, а таксама вырабу, выданні, захоўванні або перавозкі такіх матэрыялаў у мэтах распаўсюджвання;
- рэабілітацыі нацызму, прапаганды або публічнага дэманстравання, вырабу, распаўсюджвання нацысцкай сімволікі і атрыбутыкі, а таксама захоўвання або набыцця такой сімволікі ці атрыбутыкі ў мэтах распаўсюджвання;
- перашкоды законнай дзейнасці дзяржаўных органаў, у тым ліку Цэнтральнай камісіі Рэспублікі Беларусь па выбарах і правядзенні рэспубліканскіх рэферэндумаў, выбарчых камісій, камісій па рэферэндуме, камісій па правядзенні галасавання аб адкліканні дэпутата, а таксама законнай дзейнасці службовых асоб гэтых органаў, камісій, учыненага з прымяненнем гвалту, пагрозы яго прымянення, падману, подкупу, а таксама прымянення гвалту або пагрозы гвалтам у дачыненні да блізкіх названых службовых асоб у мэтах перашкоды іх законнай дзейнасці або прымусу да змянення характару такой дзейнасці або з помсты за выкананне імі службовых абавязкаў;
- фінансавання экстрэмісцкай дзейнасці;
- публічных заклікаў да арганізацыі або правядзення ў гэтых мэтах незаконных сходаў, мітынгу, вулічнага шэсця, дэманстрацыі або пікетавання з парушэннем устаноўленага парадку іх арганізацыі або правядзення, або ўключэння асоб у ўдзел у такіх масавых мерапрыемствах шляхам насілля, пагрозы прымянення насілля, падману або выплаты ўзнагароджання , альбо іншай арганізацыі або правядзення такіх масавых мерапрыемстваў, калі іх правядзенне пацягнула па неасцярожнасці гібель людзей, прычыненне цяжкага цялеснага пашкоджання аднаму або некалькім асобам або прычыненне ўрону ў буйным памеры.
У мэтах выканання патрабаванняў вышэйназваных нарматыўна-прававых актаў органамі пракуратуры аб’яўляюцца афіцыйныя папярэджанні, выносяцца прадпісанні, ініцыююцца пытанні аб прыпыненні дзейнасці арганізацый, чыя дзейнасць супярэчыць нормам заканадаўства, аб прызнанні іх экстрэмісцкімі, аб забароне іх дзейнасці і ліквідацыі.
КаАП Рэспублікі Беларусь (арт.19.11) прадугледжвае наступленне адказнасці за распаўсюджванне, выраб, захоўванне, перавозку інфармацыйнай прадукцыі, якая змяшчае заклікі да экстрэмісцкай дзейнасці або якая прапагандуе такую дзейнасць.
Так, распаўсюджванне інфармацыйнай прадукцыі, якая змяшчае заклікі да экстрэмісцкай дзейнасці або якая прапагандуе такую дзейнасць, а таксама выраб, захоўванне або перавозка з мэтай распаўсюджвання такой інфармацыйнай прадукцыі (ч.1 арт.19.11 КаАП) цягнуць за сабой накладанне штрафу ў памеры да дваццаці базавых велічынь з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, на індывідуальнага прадпрымальніка – ад дваццаці да пяцідзесяці базавых велічынь з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а на юрыдычную асобу – ад пяцідзесяці да двухсот базавых велічынь з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння.
Рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў размешчаны на сайце Міністэрства інфармацыі Рэспублікі Беларусь (http://mininform.gov.by/).
Распаўсюджванне інфармацыйнай прадукцыі, уключанай у рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў, а таксама выраб, выданне, захоўванне або перавозка з мэтай распаўсюджвання такой інфармацыйнай прадукцыі (ч.2 арт.19.11 КаАП) прыводзяць да накладання штрафу ў памеры ад дзесяці да трыццаці базавых велічынь з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага. правапарушэнні, а таксама прылад і сродкаў здзяйснення ўказанага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў, або грамадскія работы з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама гармат і сродкаў учынення названага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў, або адміністрацыйны арышт з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама гармат і сродкаў учынення названага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў, на індывідуальнага прадпрымальніка – накладанне штрафу ў памеры ад пяцідзесяці да ста базавых велічыняў з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама прылад і сродкаў учынення названага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў, а на юрыдычную асобу – ад ста да пяцісот базавых велічынь з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама прылад і сродкаў учынення названага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў. - Даведачна. Як правіла, па ўказаным артыкуле прыцягваюцца за распаўсюджванне ў глабальнай камп’ютарнай сетцы Інтэрнэт (на асабістых старонках у сацыяльных сетках, месэнджарах “Вайбер”, “Тэлеграм” і г.д.) інфармацыі з тэлеграм-каналаў (чатаў) і іншых крыніц, прызнаных экстрэмісцкімі. (NEXTA, Беларусь галаўнога мозгу, Мая Краіна Беларусь і інш.), альбо якія захоўваюць указаную інфармацыю з мэтай яе распаўсюджвання.
- Варта адзначыць, што грамадзянам, якія з банальнага інтарэсу ці цікаўнасці чытаюць забароненыя каналы, прызнаныя экстрэмісцкімі матэрыяламі, крымінальная альбо адміністрацыйная адказнасць не пагражае.
- Разам з тым, трэба ведаць, што падпіска – гэта элемент папулярызацыі, распаўсюджвання экстрэмісцкай інфармацыі, г.зн. захоўванне ў адкрытым доступе ў сетцы Інтэрнэт (на асабістых старонках у сацыяльных сетках або месэнджарах “Вайбер”, “Тэлеграм” і г.д.) спасылак на тэлеграм-каналы (чаты), уключаныя ў рэспубліканскі спіс экстрэмісцкіх матэрыялаў, расцэньваецца як захоўванне з мэтай распаўсюджвання, што прадугледжвае адміністрацыйную адказнасць, прадугледжаную ч.2 арт.19.11 КаАП.
- Акрамя таго, розная прапаганда – «зліў» дадзеных, рэпосты, каментары, аказанне падтрымкі ў папулярызацыі канала, фінансаванне – гэта цягне ў цяперашні час адміністрацыйную адказнасць.
- Дэанімізаваць праваахоўнікі на сёння могуць практычна любога, сучасныя камп’ютарныя праграмы дазваляюць гэта зрабіць, кантралююцца і правяраюцца, у тым ліку, і розныя дамавыя чаты.
- Склад названага адміністрацыйнага правапарушэння будзе і ў тым выпадку, калі грамадзянін перадае якую-небудзь інфармацыю для размяшчэння яе на экстрэмісцкім канале, паколькі ў гэтай сітуацыі ён фактычна ўдзельнічае ў вырабе экстрэмісцкай прадукцыі, бо ўся інфармацыя, размешчаная на канале, прызнаным экстрэмісцкім, таксама з’яўляецца экстрэмісцкай.
- Арт. 19.10 КаАП Рэспублікі Беларусь прадугледжвае адміністрацыйную адказнасць за прапаганду ці публічнае дэманстраванне, выраб, распаўсюджванне нацысцкай сімволікі ці атрыбутыкі. Як правіла, гэта выяўляецца ў публічнай дэманстрацыі ў сетцы Інтэрнэт нацысцкай сімволікі ці атрыбутыкі, альбо нанясенні татуіровак з нацысцкай свастыкай на адкрытыя ўчасткі цела з той жа мэтай (публічная дэманстрацыя навакольным).
- За здзяйсненне ўказаных дзеянняў Законам прадугледжана адказнасць у выглядзе накладання штрафу ў памеры да дзесяці базавых велічынь, грамадскіх работ, адміністрацыйнага арышту. Калі ўказаныя дзеянні ўчынены індывідуальным прадпрымальнікам або юрыдычнай асобай, то памер штрафу, які накладаецца, складае да пяцідзесяці базавых велічынь і да двухсот базавых велічынь адпаведна.
- Прадугледжана адказнасць за паўторнасць гэтага правапарушэння на працягу года пасля накладання адміністрацыйнага спагнання. Прыводзіць да накладання штрафу ў памеры ад дзесяці да дваццаці базавых велічынь, грамадскіх работ, адміністрацыйнага арышту. У адносінах да індывідуальнага прадпрымальніка або юрыдычнай асобы, памер накладаемага штрафу складае ад дваццаці да пяцідзесяці базавых велічынь і ад пяцідзесяці да двухсот базавых велічынь адпаведна.
- Раскрываючы тэму супрацьдзеяння экстрэмізму, не будзе лішнім закрануць найбольш распаўсюджаны склад адміністрацыйнага правапарушэння (артыкул 24.23 КаАП), які прадугледжвае адказнасць за парушэнне парадку арганізацыі і правядзення масавых мерапрыемстваў, паколькі гэтая тэматыка цесна звязана з пытаннем сённяшняга дня інфармавання.
- Адказнасць па ўказным артыкуле КаАП надыходзіць пры ўдзеле ў рознага роду несанкцыянаваных (праводзячыхся без узгаднення) з мясцовымі органамі выканаўчай улады (адміністрацыі гарадоў (раёна) мітынгах, шэсцях, дэманстрацыях, пікетах, сходах і г.д., а таксама за заклікі да арганізацыі і правядзенні такіх мерапрыемстваў.
Як удзел у несанкцыянаваных мерапрыемствах з’яўляецца, у тым ліку, размяшчэнне незарэгістраванай сімволікі ў выглядзе бел-чырвона-белага сцяга ў любым выкананні, герба “пагоня” ў месцы даступным усеагульнаму агляду (на шкле, корпусе і ў салонах аўтамашын, на вокнах дамоў, элементах адзення, ручной паклажы, карпусах, чахлах мабільных тэлефонаў і г.д.).
Так, грамадзянін быў прыцягнуты да адміністрацыйнай адказнасці па арт.24.23 КаАП за размяшчэнне бел-чырвона-белых лістоў паперы фармату А4 для ўсеагульнага агляду на акне сваёй кватэры.
За здзяйсненне ўказаных дзеянняў Законам прадугледжана адказнасць у выглядзе штрафу да ста пяцідзесяці базавых велічынь, або грамадскіх работ ад васьмі да шасцідзесяці гадзін, або адміністрацыйнага арышту тэрмінам ад пятнаццаці да трыццаці сутак, у адносінах да юрыдычнай асобы ад дваццаці да двухсот базавых велічынь.
За паўторнае ўчыненне аналагічных дзеянняў на працягу аднаго года пасля накладання адміністрацыйнага спагнання прадугледжана павышаная адказнасць у выглядзе штрафу ў памеры ад дваццаці да двухсот базавых велічынь, або грамадскіх работ, або адміністрацыйнага арышту.
Калі вышэйназваныя дзеянні ўчынены за ўзнагароджанне, то Законам прадугледжана адказнасць у выглядзе штрафу ў памеры ад трыццаці да двухсот базавых велічынь, або грамадскіх работ, або адміністрацыйнага арышту.
Крымінальным кодэксам прадугледжаны рады абмежаванняў звязаных са злачыннымі дзеяннямі і намерамі пры правядзенні масавых мерапрыемстваў.
Артыкул 370 КК прадугледжвае адказнасць за здзек з дзяржаўных сімвалаў (Дзяржаўным гербам Рэспублікі Беларусь, Дзяржаўным сцягам Рэспублікі Беларусь, Дзяржаўным гімнам Рэспублікі Беларусь).
Адным з найбольш часта ўчыняемых відаў дадзенага злачынства з’яўляецца здзек над Дзяржаўным сцягам, які выяўляецца ў яго зрыве з месца ўстаноўкі з наступнымі абразлівымі дзеяннямі (зрыў сцяга і наступнае кіданне яго на зямлю ўжо ўтварае склад злачынства), альбо размяшчэнні ў сетцы Інтэрнэт выявы Дзяржаўнага сцяга з абразлівымі каментарамі і публікацыямі.
За здзек з дзяржаўных сімвалаў Законам прадугледжана адказнасць у выглядзе штрафу ў памеры ад трыццаці да адной тысячы базавых велічынь, папраўчых работ на тэрмін да двух гадоў, арышту на тэрмін ад аднаго да трох месяцаў, абмежавання волі на тэрмін да трох гадоў, або пазбаўлення волі на той жа тэрмін.
Артыкул 342. КК прадугледжвае адказнасць за арганізацыю і падрыхтоўку дзеянняў, якія груба парушаюць грамадскі парадак, або актыўны ўдзел у іх.
Склад дадзенага злачынства ўтвараюць любыя актыўныя дзеянні, як правіла, падчас несанкцыянаваных масавых мерапрыемстваў, якія груба парушаюць грамадскі парадак і спалучаныя з відавочным непадпарадкаваннем законным патрабаванням прадстаўнікоў улады, могуць выяўляцца ў стварэнні «счэпкі» для аказання супраціву працаўнікам міліцыі, у дзеяннях па прарыве міліцэйскага ачаплення. , у перакрыцці дарог, які пацягнуў парушэнне працы транспарту і г.д.
Працягваючы тэму крымінальнай адказнасці, варта вярнуцца да Закона аб супрацьдзеянні экстрэмізму, у які 14.05.2021 унесены некаторыя папраўкі, у частцы ўвядзення крымінальнай адказнасці за экстрэмізм і ўдзел у баявых дзеяннях на тэрыторыі іншых краін.
Значна пашыраны пералік відаў экстрэмісцкай дзейнасці. У дадатак да раней устаноўленых да экстрэмісцкай дзейнасці, у прыватнасці, аднесены:
распаўсюджванне заведама ілжывых звестак аб палітычным, эканамічным, сацыяльным, ваенным або міжнародным становішчы Беларусі, прававым становішчы яе грамадзян, звестак, якія дыскрэдытуюць Беларусь. Прадастаўленне загадзя ілжывых звестак з’яўляецца крымінальным злачынства і цягне пакаранне арыштам, або абмежаваннем волі на тэрмін да чатырох гадоў, або пазбаўленнем волі на той жа тэрмін са штрафам або без штрафу (арт.369-1 КК);
абразу прадстаўніка ўлады ў сувязі з выкананнем ім службовых абавязкаў, дыскрэдытацыя органаў дзяржаўнай улады. Публічная абраза прадстаўніка ўлады ў сувязі з выкананнем ім службовых абавязкаў цягне крымінальную адказнасць і пакаранне штрафам, або арыштам, або абмежаваннем волі на тэрмін да трох гадоў са штрафам, або пазбаўленнем волі на той жа тэрмін са штрафам (арт.369 КК);
фінансаванне дзейнасці экстрэмісцкага фарміравання – прадастаўленне або збор грашовых сродкаў, каштоўных папер або іншай маёмасці – рушыць услед арышт, або абмежаванне волі на тэрмін да пяці гадоў, або пазбаўленнем волі на тэрмін ад трох да пяці лёг і пазбаўленнем волі на тэрмін ад пяці да васьмі гадоў з штрафам (арт.361-2 КК);
публічныя заклікі да арганізацыі або правядзення незаконнага сходу, мітынгу, вулічнага шэсця, дэманстрацыі або пікетавання або ўцягвання асоб у удзел у такіх масавых мерапрыемствах, цягне за сабой пакаранне арыштам, або абмежаваннем волі на тэрмін да пяці гадоў, або пазбаўленнем волі на той жа тэрмін (арт. 369-3 КК);
фінансаванне дзейнасці экстрэмісцкага фарміравання – прадастаўленне або збор грашовых сродкаў, каштоўных папер або іншай маёмасці – цягне арышт, або абмежаванне волі на тэрмін да пяці гадоў, або пазбаўленне волі на тэрмін ад трох да пяці гадоў і пазбаўленне волі на тэрмін ад пяці да васьмі гадоў з штрафам (ст.361-2 КК)
за стварэнне экстрэмісцкага фарміравання або кіраўніцтва такім фарміраваннем прадугледжана пакаранне ў выглядзе абмежавання волі на тэрмін да пяці гадоў або пазбаўлення волі на тэрмін ад трох да сямі гадоў, тыя ж дзеянні, учыненыя паўторна або службовай асобай з выкарыстаннем службовых паўнамоцтваў, будуць карацца абмежаваннем волі на тэрмін ад трох да пяці гадоў або пазбаўленнем волі на тэрмін ад шасці да дзесяці гадоў (арт.361-1 КК);
дапоўнены таксама артыкулы 361-4 і 361-5, якіх у нас раней не было. У іх сфармуляваны пакаранні за садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці і падрыхтоўку іншых людзей да яе. Прадугледжана пакаранне да 7 гадоў пазбаўлення волі;
Даведачна. Характэрна, што ў выпадку своечасовага паведамлення асобай, якая ўчыніла вышэйзгаданыя злачынствы, дзяржаўным органам, а таксама іншым чынам садзейнічала выяўленню, прадухіленню або спыненню дзеянняў, аднесеных заканадаўствам да экстрэмісцкай дзейнасці, яе фінансавання, яно вызваляецца ад крымінальнай адказнасці.
Таксама, прадугледжана крымінальная адказнасць за незаконны збор або распаўсюджванне інфармацыі аб прыватным жыцці або персанальных звестках грамадзян, а таксама павышаная адказнасць за такія дзеянні ў адносінах да асобы або яе блізкіх у сувязі з ажыццяўленнем службовай дзейнасці або выкананнем грамадскага абавязку.
Самастойным злачынствам з’яўляецца вярбоўка і ўцягванне асобы ў экстрэмісцкую дзейнасць, навучанне, а роўна іншае садзейнічанне экстрэмісцкай дзейнасці. Згодна з артыкулам 3614 Крымінальнага кодэкса Рэспублікі Беларусь пакаранне за падобныя дзеянні можа дасягаць да 6 гадоў пазбаўлення волі, а ў выпадку іх учынення паўторна, групай асоб па папярэдняй змове або службовай асобай з выкарыстаннем сваіх службовых паўнамоцтваў – да 7 гадоў пазбаўлення волі.
Варта адзначыць, што ўчыненне зламыснікамі злачынстваў экстрэмісцкай накіраванасці праз сетку Інтэрнэт з-за мяжы, не вызваляе ад крымінальнай адказнасці.
Аб супрацьдзеянні тэрарызму
Тэрарызм – сацыяльна-палітычная крымінальная з’ява, якая ўяўляе сабой ідэалогію і практыку прымянення гвалту або пагрозы гвалтам у мэтах аказання ўздзеяння на прыняцце рашэнняў органамі ўлады, перашкоды палітычнай ці іншай грамадскай дзейнасці, правакацыі міжнародных ускладненняў ці вайны, запалохвання насельніцтва, дэстабілізацыі грамадскага парадку.
Прававую аснову барацьбы з тэрарызмам складаюць Канстытуцыя Рэспублікі Беларусь, Крымінальны кодэкс Рэспублікі Беларусь, гэты Закон, іншыя акты заканадаўства, міжнародныя дамовы Рэспублікі Беларусь.
Пры гэтым барацьба з тэрарызмам уяўляе сабой дзейнасць па папярэджанні, выяўленні, спыненні і мінімізацыі наступстваў тэрарыстычнай дзейнасці.
Процідзеянне ідэалогіі тэрарызму ўключае комплекс арганізацыйных, сацыяльна-палітычных, інфармацыйна-прапагандысцкіх мер па папярэджанні распаўсюджвання ў грамадстве перакананняў, ідэй, настрояў, матываў, установак, накіраваных на карэннае змяненне існуючых сацыяльных і палітычных інстытутаў дзяржавы.
У якасці патэнцыйных аб’ектаў тэрарыстычных памкненняў могуць разглядацца любыя фізічныя і юрыдычныя асобы, месцы масавага знаходжання людзей, аб’екты нерухомасці, крытычнай інфраструктуры, транспарта, жыццезабеспячэння, камунікацыйныя і інфармацыйныя сеткі.
Пад абароненасцю патэнцыйных аб’ектаў тэрарыстычных памкненняў трэба разумець комплекснае выкарыстанне сіл фізічнай абароны, інжынерна-тэхнічных сродкаў і рэжымных мер, накіраваных на забеспячэнне іх бяспечнага функцыянавання.
Прафілактыка тэрарызму мяркуе рашэнне наступных задач:
- распрацоўка рэкамендацый і ажыццяўленне мерапрыемстваў па ўстараненню прычын і ўмоў, якія садзейнічаюць узнікненню і распаўсюджванню тэрарызму;
- выяўленне і прагназаванне тэрарыстычных пагроз, інфармаванне аб іх органаў дзяржаўнай улады і органаў мясцовага самакіравання, а таксама грамадскасці для прыняцця мер па іх нейтралізацыі;
- аказанне стрымліваючага і пазітыўнага ўздзеяння на паводзіны асобных асоб (груп асоб), схільных да экстрэмісцкіх дзеянняў;
- распрацоўка пераліку антытэрарыстычных мерапрыемстваў для арганізацыі і правядзення іх з абавязковым вызначэннем крыніц іх фінансавання;
- распрацоўка і ўвядзенне тыпавых патрабаванняў па абароне ад пагроз тэрарыстычных актаў крытычна важных і патэнцыйна небяспечных аб’ектаў, месцаў масавага знаходжання людзей;
- вызначэнне правоў, абавязкаў і адказнасці кіраўнікоў органаў выканаўчай улады і суб’ектаў гаспадарання пры арганізацыі мерапрыемстваў па антытэрарыстычнай абароненасці падведамных ім аб’ектаў;
- удасканаленне прававой рэгламентацыі кампенсацыі ўрону асобам, якія ўдзельнічаюць у спыненні тэрарыстычнага акта і правядзенні контртэрарыстычнай аперацыі і (або) пацярпелым у выніку іх ажыццяўлення;
- удасканаленне ўзаемадзеяння рэспубліканскіх органаў выканаўчай улады ў мэтах выпрацоўкі адзінай стратэгіі і тактыкі ў рамках ажыццяўлення міжнароднага супрацоўніцтва ў сферы процідзеяння тэрарызму.
Арганізацыя дзейнасці па прафілактыцы тэрарызму патрабуе забеспячэння скаардынаванай работы органаў дзяржаўнай улады з грамадскімі арганізацыямі і аб’яднаннямі, рэлігійнымі структурамі, іншымі інстытутамі грамадзянскай супольнасці і асобнымі грамадзянамі. Рэалізацыя названых задач павінна ажыццяўляцца ў рамках стварэння эфектыўнай сістэмы мер па процідзеянні тэрарызму.
Да асноўных мер па папярэджанні разгляданых негатыўных з’яў адносяцца:
палітычныя – падтрыманне стабільнай грамадска-палітычнай абстаноўкі, вырашэнне сацыяльных супярэчнасцей і канфліктаў, эскалацыя якіх можа прывесці да росту экстрэмісцкіх настрояў і выкарыстання розных форм гвалту, фарміраванне сістэмы супрацьдзеяння ідэалогіі тэрарызму, ажыццяўленне міжнароднага супрацоўніцтва ў галіне барацьбы з тэрарызмам;
сацыяльна-эканамічныя – аздараўленне эканомікі краіны, устараненне сацыяльных і эканамічных умоў, якія садзейнічаюць распаўсюджванню ідэалогіі насілля, недапушчэнне маргіналізацыі грамадства або асобных сацыяльных груп, росту беспрацоўя, істотнага сацыяльнага і маёмаснага расслаення, забеспячэнне эфектыўнай сацыяльнай абароны насельніцтва і павышэнне якасці жыцця;
прававыя (правапрымяняльныя) – прыняцце прадугледжаных заканадаўствам мер супрацьдзеяння экстрэмізму для папярэджання ўдзелу арганізацый і грамадзян у тэрарыстычнай дзейнасці, удасканаленне мер крымінальнай адказнасці за злачынствы, накіраваныя на дасягненне мэт тэрарызму, агульная прафілактыка правапарушэнняў, якія садзейнічаюць тэрарыстычнай асобе, індывідуальная дзеянняў, тэхнічнае нарміраванне і стандартызацыя ў галіне забеспячэння бяспекі месцаў масавага знаходжання людзей, крытычна важных аб’ектаў, рэгуляванне парадку выкарыстання інфармацыйна-камунікацыйных сістэм;
інфармацыйна-прапагандысцкія – тлумачэнне сутнасці і грамадскай небяспекі экстрэмізму/тэрарызму, выхаванне патрыятызму, інфармаванне насельніцтва аб прадугледжаных заканадаўствам механізмах рэалізацыі грамадзянскіх, палітычных, эканамічных, сацыяльных і іншых правоў, законных інтарэсаў грамадзян, фарміраванне ўстойлівага непрымання грамадствам ідэалогіі гвалту, зніжэнне ўзроўню радыкал інфармацыйна-прафілактычнае ўздзеянне на прытомнасць тэрарыстаў і іншых асоб, якія маюць дачыненне да арганізацыі і ажыццяўлення тэрарыстычнай дзейнасці;
культурна-асветніцкія – культываванне, у тым ліку ў працэсе адукацыі і выхавання грамадзян, сацыяльна значных каштоўнасцей, перш за ўсё каштоўнасці чалавечага жыцця, фарміраванне дэмакратычнай палітычнай і прававой культуры, развіццё ў грамадстве талерантнасці і стварэнне ўмоў для дыялогу па палітычных, эканамічных, сацыяльных, канфесійных , культурным і іншым праблемам, навучанне насельніцтва правілам паводзін пры павышэнні ўзроўню тэрарыстычнай пагрозы, у выпадках здзяйснення актаў тэрарызму, выхаванне пільнасці, - маральна-псіхалагічнай устойлівасці, згуртаванасці і дысцыплінаванасці;
- арганізацыйна-тэхнічныя – укараненне і выкарыстанне праграмна-тэхнічных сродкаў выяўлення і спынення распаўсюджвання экстрэмісцкіх матэрыялаў, рэалізацыя мер па фізічнай абароне ядзерных матэрыялаў і ядзерных установак для прадухілення несанкцыянаванага доступу да іх, распрацоўка і рэалізацыя мэтавых праграм і мерапрыемстваў па выкананні адпаведных тэхнічных патрабаванняў.
- Суб’ектамі, якія непасрэдна ажыццяўляюць барацьбу з тэрарызмам у межах сваёй кампетэнцыі, з’яўляюцца органы дзяржаўнай бяспекі, органы ўнутраных спраў, Служба бяспекі Прэзідэнта Рэспублікі Беларусь, Узброеныя Сілы Рэспублікі Беларусь, органы пагранічнай службы, унутраныя войскі Міністэрства ўнутраных спраў.
- Суб’ектамі, якія ўдзельнічаюць у папярэджанні, выяўленні і спыненні тэрарыстычнай дзейнасці ў межах сваёй кампетэнцыі, з’яўляюцца дзяржаўныя органы і іншыя дзяржаўныя арганізацыі.
- Пры гэтым дзяржаўныя органы і іншыя дзяржаўныя арганізацыі, якія не з’яўляюцца суб’ектамі барацьбы з тэрарызмам, удзельнічаюць у дзяржаўным рэагаванні ў адпаведнасці з заканадаўствам.
- Таксама на дзяржаўныя органы, іншыя арганізацыі і грамадзян ускладаецца абавязак аказваць садзейнічанне суб’ектам барацьбы з тэрарызмам, выконваць іх патрабаванні і выконваць прававы рэжым у зоне правядзення контртэрарыстычнай аперацыі. Паведамленне грамадзянамі дзяржаўным органам аб вядомых ім звестках аб тэрарыстычнай дзейнасці з’яўляецца абавязкам кожнага і заахвочваецца дзяржавай.
- У сілу ст.22 Закона “Аб барацьбе з тэрарызмам” асобы, якія прымалі ўдзел у тэрарыстычнай дзейнасці, нясуць адказнасць, прадугледжаную заканадаўчымі актамі.
Адказнасць арганізацыі за тэрарыстычную дзейнасць.
На падставе рашэння Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь арганізацыя прызнаецца тэрарыстычнай і яе дзейнасць на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь забараняецца, а такая арганізацыя, зарэгістраваная на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, ліквідуецца, дзейнасць прадстаўніцтва такой замежнай або міжнароднай арганізацыі, размешчанага на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, спыняецца.
Заява аб прызнанні арганізацыі тэрарыстычнай, забароне яе дзейнасці на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, ліквідацыі такой арганізацыі, зарэгістраванай на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, а таксама спыненні дзейнасці прадстаўніцтва такой замежнай або міжнароднай арганізацыі, размешчанага на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, падаецца ў Вярхоўны Суд Рэспублікі Беларусь Генеральным пракурорам.
Атрыманне фактычных даных, на падставе якіх Вярхоўны Суд Рэспублікі Беларусь устанаўлівае абставіны, якія маюць значэнне для прыняцця рашэння аб прызнанні арганізацыі тэрарыстычнай, ажыццяўляецца Камітэтам дзяржаўнай бяспекі, які ўносіць Генеральнаму пракурору прапанову аб падрыхтоўцы адпаведнай заявы з дадаткам названых фактычных даных.
У выпадку прыняцця Вярхоўным Судом Рэспублікі Беларусь рашэння аб прызнанні арганізацыі, зарэгістраванай на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, тэрарыстычнай, забароне яе дзейнасці на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь і яе ліквідацыі маёмасць, якая ёй належыць, якая засталася пасля задавальнення патрабаванняў крэдытораў (пры ўмове іх недатычнасці да тэрарыстычнай дзейнасці), .
У выпадку прыняцця Вярхоўным Судом Рэспублікі Беларусь рашэння аб прызнанні замежнай або міжнароднай арганізацыі, зарэгістраванай за межамі Рэспублікі Беларусь, тэрарыстычнай, забароне яе дзейнасці на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь і спыненні дзейнасці прадстаўніцтва такой замежнай або міжнароднай арганізацыі, размешчанага на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, якая належыць яму маёмасць і маёмасць гэтай замежнай або міжнароднай арганізацыі, якая знаходзіцца на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь і пакінутае пасля задавальнення патрабаванняў крэдытораў, канфіскуецца.
Арганізацыя, прызнаная на падставе рашэння Вярхоўнага Суда Рэспублікі Беларусь тэрарыстычнай, уключаецца ў пералік тэрарыстычных арганізацый, які падлягае апублікаванню ў сродках масавай інфармацыі. Вядзенне такога пераліку і яго апублікаванне ажыццяўляюцца Камітэтам дзяржаўнай бяспекі.
Адказнасць арганізацыі за фінансаванне тэрарыстычнай дзейнасці службовай асобай гэтай арганізацыі
Калі службовая асоба арганізацыі фінансуе тэрарыстычную дзейнасць з выкарыстаннем сваіх службовых паўнамоцтваў за кошт сродкаў гэтай арганізацыі, то такая арганізацыя прызнаецца тэрарыстычнай і яе дзейнасць на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь забараняецца, а такая арганізацыя, зарэгістраваная на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, ліквідуецца, дзейнасць прадстаўніцтва такой замежнай ці міжнароднай. арганізацыі, размешчанага на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, спыняецца.
КаАП Рэспублікі Беларусь (артыкул 19.13) прадугледжвае адказнасць за фінансаванне тэрарыстычнай дзейнасці.
Так, прадастаўленне або збор юрыдычнай асобай сродкаў любым спосабам у мэтах выкарыстання ў тэрарыстычнай дзейнасці, матэрыяльнага забеспячэння або іншай падтрымкі заведама для службовай асобы гэтай юрыдычнай асобы тэрарыстаў, тэрарыстычных груп і тэрарыстычных арганізацый, у тым ліку ў мэтах праезду да месца навучання для ўдзелу ў тэрарыстычнай. дзейнасці, цягнуць за сабой накладанне штрафу на юрыдычную асобу ў памеры ад пяцісот да тысячы базавых. велічынь.
Крымінальная адказнасць прадугледжана за прапаганду тэрарызму (ст.289-1 КК), пагрозу здзяйсненнем акта тэрарызму (ст.290 КК), фінансаванне тэрарыстычнай дзейнасці (ст.290-1 КК), садзейнічанне тэрарыстычнай дзейнасці (ст.290-2 КК), праходжанне навучання або іншай падрыхтоўкі для ўдзелу ў тэрарыстычнай дзейнасці (арт.290-3 КК), стварэнне арганізацыі для ажыццяўлення тэрарыстычнай дзейнасці або ўдзел у ёй (арт.290-4 КК), арганізацыя дзейнасці тэрарыстычнай арганізацыі і ўдзел у дзейнасці такой арганізацыі (арт.290-5 КК).
Аб недапушчэнні рэабілітацыі нацызму
Нацызм – таталітарная ідэалогія (дактрына) і практыка яе прымянення гітлераўскай Германіяй, яе саюзнікамі і сатэлітамі з 1933 па 1945 год, звязаныя з таталітарнымі тэрарыстычнымі метадамі ўлады, афіцыйнай градацыяй ўсіх нацый па ступені паўнавартаснасці, прапагандай перавагі іншых і бяспекі чалавецтва, ваеннымі і іншымі злачынствамі, устаноўленымі прыгаворам Міжнароднага ваеннага трыбунала для суда і пакарання галоўных ваенных злачынцаў еўрапейскіх краін восі.
Рэабілітацыя нацызму – дзеянні, здзейсненыя публічна або з выкарыстаннем публічна дэманстраванага твора, або сродкаў масавай інфармацыі, або глабальнай камп’ютарнай сеткі Інтэрнэт, або іншай інфармацыйнай сеткі, якія выяўляюцца ў:
апраўданні ідэалогіі (дактрыны) і практыкі нацызму, прызнанні іх правільнымі, якія маюць патрэбу ў падтрымцы і годнымі пераймання, а таксама ў распаўсюджванні ідэалогіі нацызму;
адабрэнні або адмаўленні злачынстваў супраць міру і бяспекі чалавецтва, ваенных і іншых злачынстваў, устаноўленых прыгаворам Міжнароднага ваеннага трыбунала або прыгаворамі нацыянальных, ваенных або акупацыйных трыбуналаў, заснаванымі на прыгаворы Міжнароднага ваеннага трыбунала;
апраўданні асоб і (або) структур або арганізацый, прызнаных злачыннымі або вінаватымі ў здзяйсненні злачынстваў прыгаворам Міжнароднага ваеннага трыбунала або прыгаворамі нацыянальных, ваенных або акупацыйных трыбуналаў, заснаванымі на прыгаворы Міжнароднага ваеннага трыбунала, а таксама супрацоўнічалі з такімі асобамі і (або) структурамі або арганізацыямі на акупіраванай тэрыторыі СССР у гады Другой сусветнай вайны палітычных і ваенных арганізацый, а таксама асоб, якія ўдзельнічалі ў дзейнасці такіх палітычных і ваенных арганізацый і выконвалі або наўмысна садзейнічалі выкананню злачынных загадаў асоб і (або) структур або арганізацый, указаных у гэтым абзацы, у любой форме;
гераізацыі нацысцкіх злачынцаў і іх памагатых – наўмысным услаўленні іх, а таксама здзейсненых імі злачынстваў.
Недапушчэнне рэабілітацыі нацызму грунтуецца на прынцыпах:
захавання гістарычнай памяці і недапушчэння фальсіфікацыі гісторыі, у тым ліку скажэнні гістарычных фактаў;
законнасці;
прызнання, захавання і абароны правоў, свабод і законных інтарэсаў грамадзян, а таксама правоў і законных інтарэсаў арганізацый;
спалучэнні галосных і негалосных метадаў недапушчэння рэабілітацыі нацызму;
прыярытэту забеспячэння нацыянальнай бяспекі Рэспублікі Беларусь;
супрацоўніцтва дзяржавы з арганізацыямі і грамадзянамі;
прыярытэту прадугледжаных заканадаўствам у сферы прафілактыкі правапарушэнняў мер прафілактыкі правапарушэнняў, накіраваных на выяўленне і ўстараненне прычын і ўмоў, якія садзейнічаюць рэабілітацыі нацызму (далей – прафілактычныя меры);
непазбежнасці пакарання за рэабілітацыю нацызму.
Да ліку суб’ектаў недапушчэння рэабілітацыі нацызму адносяцца органы ўнутраных спраў, дзяржаўнай бяспекі, фінансавых расследаванняў Камітэта дзяржаўнага кантролю, пагранічнай службы, мытныя органы, органы пракуратуры, Следчага камітэта, рэспубліканскія органы дзяржаўнага кіравання ў сферах культуры, масавай інфармацыі і адукацыі, а таксама Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Міністэрства юстыцыі, адпаведныя ўпраўленні юстыцыі, рэспубліканскі орган дзяржаўнага упраўлення па справах рэлігій і нацыянальнасцей, мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя.
Іншыя дзяржаўныя органы і арганізацыі ажыццяўляюць прафілактычныя меры, удзельнічаюць у выяўленні і спыненні рэабілітацыі нацызму, а таксама аказваюць садзейнічанне суб’ектам супрацьдзеяння рэабілітацыі нацызму ў межах сваёй кампетэнцыі.
У мэтах супрацьдзеяння рэабілітацыі нацызму дзяржаўныя органы, у тым ліку мясцовыя выканаўчыя і распарадчыя органы, у межах сваёй кампетэнцыі ажыццяўляюць прафілактычныя меры, накіраваныя на папярэджанне рэабілітацыі нацызму.
Прафілактыка рэабілітацыі нацызму ажыццяўляецца па наступных асноўных напрамках:
маніторынг выканання заканадаўства ў частцы недапушчэння рэабілітацыі нацызму;
фарміраванне ў грамадстве нецярпімасці да нацызму і яго рэабілітацыі;
стварэнне і распаўсюджванне, у тым ліку ў глабальнай камп’ютарнай сетцы Інтэрнэт, інфармацыйнай прадукцыі ў мэтах недапушчэння рэабілітацыі нацызму;
супрацьдзеянне рэабілітацыі нацызму пры ўвекавечанні памяці загінуўшых;
садзейнічанне спрыяльнай праслаўленню перамогі ў Вялікай Айчыннай вайне дзейнасці ў галіне тэатральнага, музычнага, цыркавога і выяўленчага мастацтва, бібліятэчнай справы, кінематаграфічнай дзейнасці, музейнай справы, арганізацыі і правядзення культурна-відовішчных і іншых культурных мерапрыемстваў, выдавецкай справы, адукацыйнай і навуковай дзейнасці.
Да мер супрацьдзеяння рэабілітацыі нацызму адносяцца:
афіцыйнае папярэджанне;
прадпісанне;
прыпыненне дзейнасці арганізацыі, прадстаўніцтва замежнай або міжнароднай арганізацыі, індывідуальнага прадпрымальніка, дзейнасць якіх накіравана на рэабілітацыю нацызму;
прызнанне арганізацыі, зарэгістраванай на тэрыторыі Рэспублікі Беларусь, дзейнасць якой накіравана на рэабілітацыю нацызму, экстрэмісцкай, забарону яе дзейнасці і ліквідацыю такой арганізацыі;
прызнанне дзейнасці індывідуальнага прадпрымальніка, дзейнасць якога накіравана на рэабілітацыю нацызму, экстрэмісцкай і яе спыненне;
процідзеянне дзейнасці экстрэмісцкіх фарміраванняў, дзейнасць якіх накіравана на рэабілітацыю нацызму;
забарона дзейнасці экстрэмісцкіх замежных і міжнародных арганізацый, дзейнасць якіх накіравана на рэабілітацыю нацызму;
супрацьдзеянне фінансаванню рэабілітацыі нацызму;
іншыя меры супрацьдзеяння рэабілітацыі нацызму, прадугледжаныя заканадаўствам аб супрацьдзеянні экстрэмізму.
Арт.19.10 КаАП Рэспублікі Беларусь прадугледжвае наступ адміністрацыйнай адказнасці за прапаганду або публічнае дэманстраванне, выраб, распаўсюджванне нацысцкай сімволікі ці атрыбутыкі:
Прапаганда або публічнае дэманстраванне, у тым ліку з выкарыстаннем глабальнай камп’ютарнай сеткі Інтэрнэт або іншай інфармацыйнай сеткі, выраб, распаўсюджванне нацысцкай сімволікі або атрыбутыкі, а таксама захоўванне або набыццё такой сімволікі або атрыбутыкі ў мэтах распаўсюджвання (ч.1 арт.19.10 КаАП) цягнуць накладанне штрафу ў памеры да дзесяці базавых велічыняў з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама гармат і сродкаў учынення названага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў, або грамадскія работы з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама гармат і сродкаў учынення названага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў, або адміністрацыйны арышт з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама гармат і сродкаў здзяйснення ўказанага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў, на індывідуальнага прадпрымальніка – накладанне штрафу ў памеры да пяцідзесяці базавых велічынь з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама гармат і сродкаў учынення названага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў, а на юрыдычную асобу – да двухсот базавых велічынь з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама гармат і сродкаў здзяйснення ўказанага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў.
Тыя ж дзеянні, учыненыя паўторна на працягу аднаго года пасля накладання адміністрацыйнага спагнання за такія ж парушэнні (ч.2 арт.19.10 КаАП), прыводзяць да накладання штрафу ў памеры ад дзесяці да дваццаці базавых велічынь з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама прылад і сродкаў. здзяйснення ўказанага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў, або грамадскія работы з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама прылад і сродкаў учынення названага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў, або адміністрацыйны арышт з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама гармат і сродкаў учынення названага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў, на індывідуальнага прадпрымальніка – накладанне штрафу ў памеры ад дваццаці да пяцідзесяці базавых велічыняў з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама гармат і сродкаў учынення названага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў, а на юрыдычную асобу – ад пяцідзесяці да двухсот базавых велічынь з канфіскацыяй прадмета адміністрацыйнага правапарушэння, а таксама гармат і сродкаў учынення названага парушэння або без канфіскацыі такіх гармат і сродкаў.
Не з’яўляюцца адміністрацыйнымі правапарушэннямі публічнае дэманстраванне, выраб, распаўсюджванне нацысцкай сімволікі або атрыбутыкі, а таксама захоўванне або набыццё такой сімволікі або атрыбутыкі ў мэтах распаўсюджвання фізічнай асобай, індывідуальнай прадпрымальнікай або юрыдычнай асобай пры ажыццяўленні ў адпаведнасці з заканадаўствам дзейнасці ў галіне тэатральнага, музычнага, цыркавога і выяўленчага мастацтва, бібліятэчнай справы, кінематаграфічнай дзейнасці, музейнай справы, арганізацыі і правядзення культурна-відовішчных, відовішчных і іншых культурных мерапрыемстваў, выдавецкай справы, адукацыйнай дзейнасці, навуковай дзейнасці, калекцыянавання культурных каштоўнасцей, сродкаў масавай інфармацыі пры адсутнасці прыкмет прапаганды нацысцкай сімволікі ці атрыбутыкі.
У адпаведнасці з арт.1 Закона «Аб недапушчэнні рэабілітацыі нацызму» нацысцкая сімволіка і атрыбутыка – сцягі, гімны і іншыя музычныя творы, атрыбуты ўніформы, свастыкі, эмблемы, сімвалы, вымпелы, значкі і іншыя адметныя знакі або іх копіі, якія выкарыстоўваліся рабочай партыяй Германіі, Нацыянальнай фашысцкай партыяй Італіі, іншымі дзяржаўнымі, ваеннымі і іншымі структурамі або арганізацыямі, якія супрацоўнічалі з такімі структурамі на акупаванай тэрыторыі СССР у гады Другой сусветнай вайны, калі гэтыя структуры і арганізацыі прызнаны злачыннымі або вінаватымі ў здзяйсненні злачынстваў прыгаворам Міжнароднага ваеннага трыбунала або прыгаворамі нацыянальных, ваенных або акупацыйных трыбуналаў, заснаванымі на прысудзе Міжнароднага ваеннага трыбунала, а таксама іншымі арганізацыямі, якія супрацоўнічалі з такімі структурамі і арганізацыямі, а таксама выявы асоб, прызнаных гэтымі трыбуналамі вінаватымі.
Прапаганда ці публічнае дэманстраванне, выраб, распаўсюджванне нацысцкай сімволікі ці атрыбутыкі цягне наступ крымінальнай адказнасці па арт.341-1 КК.













